The Living Canoe
Akona me pēhea te hanga paiere. Ka whakamārama ngā ākonga nō Te Kura Tuarua o Mitiaro i Ngā Kuki Airani i pēhea tō rātou hapori ā-kura i hanga waka ai me te mīharotanga o tā rātou akoranga.
Tūhurahia ēnei kaupapa kōrero i waihangaia e ngā ākonga o Aotearoa kia mōhio ai koe i pēhea i mau ai i a rātou ō rātou ake taonga Tikanga Tuku Iho ā-rohe.
Ko tā ngā kaitakawaenga o Tikanga Tuku Iho Living Heritage takune he kore whakarerekē i te reo o ngā kaituhi ākonga, engari anō he tautoko kē i a rātou kia tika mārama ai te whakatakoto i ā rātou mahi.
Whakamahia ngā tātari i raro iho nei hei rapu i ngā kōrero, mā te ingoa kura, mā te taumata rānei. Kei roto i tā mātau pūranga ngā kōrero i whakaputahia i mua i te marama o Hōngoingoi 2008.
Akona me pēhea te hanga paiere. Ka whakamārama ngā ākonga nō Te Kura Tuarua o Mitiaro i Ngā Kuki Airani i pēhea tō rātou hapori ā-kura i hanga waka ai me te mīharotanga o tā rātou akoranga.
I rangahau ngā ākonga o Te Kura o Tiniroto i te rohe o Tūranganui-a-Kiwa i tō rātou hītori ā-rohe. Akona i pēhea tō rātou hapori i whanake ai i ngā tau kua taha ake.
I ako ngā ākonga o Te Kura o te Teihana o Waipaoa i te rohe o Tūranganui-a-Kiwa i tō rātou tuakiri nā te ako i ō rātou pēpeha, mihi hoki. Kātahi ka rangahau rātou i tētehi tangata rongonui, mahinga rongonui hoki nō tō rātou rohe. Koinei te wāhanga tuatahi o ō rātou wāhanga e toru e pā ana ki te Tuakiri.
I rangahau ngā ākonga o Te Kura o Waerenga-O-Kuri i te rohe o Tūranganui-a-Kiwa i te hītori o tō rātou kura, ā, i ahu mai tēnei i tētehi pukapuka ka tuhia e Eleanor Hall, he tangata nō reira. Tirohia tā rātou paetukutuku kia mōhio ai ki ngā rerekētanga ka tūpono i te takanga o ngā tau maha.
I rangahau ngā ākonga o Te Kura o Motu i te rohe o Tūranganui-a-Kiwa i tō rātou hītori atu i te 100 ngā tau ki muri. Tirohia tā rātou paetukutuku ki te kite i ngā whakarerekētanga i tō rātou kura mai i te tau 1895.
I rangahaua e ngā ākonga tau 7 me te 8 o Apii Te Uki Ou i Rarotonga, ngā tāhuhu kōrero e pā ana ki tō rātou kura. Tirohia tā rātou paetukutuku kia mōhio mai ai ki ngā hua o tā rātou rangahau.
Pānuihia ngā kōrero e pā ana ki tētehi marae i Plimmerton e kīia nei ko Hongoeka. I whakatau tētehi rōpū iti o ngā ākonga ki te rangahau i te hītori me ngā āhuatanga whānui o tō rātou ake marae i a rātou e ako ana i te reo me ngā tikanga Māori.
I rangahaua e ngā ākonga reanga tuakana o te Kura o te Whanga o Tītahi ki te Raki ngā tāhuhu kōrero e pā ana ki tō rātou kura. Pānuihia ngā kōrero maharatanga o ētehi o ngā ākonga tawhito. Whakaritea hoki aua kōrero ki ngā whakahaerenga ā-kura i te tau 2010.
I tūhurahia e tētehi rōpū ākonga tau 5 me te 6 ā rātou taura here ā-whānau ki Ngā Kuki Airani, ā, i pēhea hoki rātou i tae mai ai ki Porirua noho ai. Tirohia tā rātou paetukutuku kia mōhio mai ai ki tā rātou tuku ihotanga Pasifika.
Ka kōrerohia e ngā ākonga tau 5 me te 6 nō te Kura o Our Lady of Lourdes tā rātou rangahau e pā ana ki tētehi whare puri mahara, tohu hoki i Papaioea. Mā ngā whakaahua me ngā tuhinga e kite ai ā rātou mahi kei tā rātou rātaka ā-ipurangi.